Hans Christian Andersen urodzi³ siê 2 kwietnia 1805 roku w dzielnicy biedoty w Odense. Jego ojciec, Hans Andersen, by³ biednym szewcem i pisarzem amatorem, matka, Anne Marie Andersdatter, pracowa³a jako praczka w bogatych domach. Mimo tego, ¿e by³a niewykszta³cona i przes±dna, wyczuli³a swojego syna na ¶wiat folkloru. Dziêki zachêcie ojca ma³y Andersen zacz±³ pisaæ w³asne ba¶nie i urz±dzaæ kukie³kowe teatrzyki.
Po ¶mierci ojca w 1816 roku Andersen zosta³ zmuszony do podjêcia pracy. Przez krótki czas by³ tkaczem i krawcem, pracowa³ te¿ w fabryce tytoniu.
W wieku 14 lat wyjecha³ do Kopenhagi, by spróbowa³ si³ jako pie¶niarz, tancerz albo aktor – mia³ piêkny sopran. Nastêpne trzy lata by³y pe³ne nêdzy, mimo ¿e znalaz³ ludzi, którzy utorowali mu drogê do teatru. Andersen rozpocz±³ wspó³pracê z Królewskim Teatrem, ale wkrótce, po mutacji, musia³ porzuciæ teatr. Zacz±³ pisaæ sztuki teatralne, jednak nie zosta³y one docenione.
W 1822 roku Jonas Collin, jeden z dyrektorów Teatru Królewskiego, pomóg³ Andersenowi rozpocz±æ naukê w szkole podstawowej w Slagelse. Jednak by³ to jeden z najmniej szczê¶liwych okresów w jego ¿yciu - mieszka³ w domu dyrektora, który nêka³ nadwra¿liwego ucznia, by zahartowaæ jego charakter. Poza tym siedemnastoletni Andersen zwraca³ na siebie uwagê po¶ród jedenastoletnich uczniów swoim wzrostem, d³ugim nosem i blisko osadzonymi oczami. W 1827, po skoñczeniu szko³y, zosta³ przyjêty na uniwersytet w Kopenhadze, na wydzia³ filozofii.
Nieudana mi³o¶æ do Riborg Voigt zaowocowa³a pierwszym tomikiem poetyckim Andersena. Od 1831 roku przemierzy³ Europê; pisa³ szkice podró¿ne o Szwecji, Hiszpanii, W³oszech, Portugalii i ¦rodkowym Wschodzie. Podczas swoich podró¿y pozna³ Wiktora Hugo, Heinricha Heine i Aleksandra Dumasa. Jako pisarz Andersen przebi³ siê do szerszej publiczno¶ci w 1835 roku, wraz z wydaniem Improwizatora. Autobiograficzna powie¶æ osadzona we w³oskim krajobrazie osi±gnê³a miêdzynarodowy sukces i podczas ¿ycia autora sta³a siê jednym z jego najbardziej poczytnych dzie³.
Jednak najwa¿niejsza czê¶æ jego twórczo¶ci, ba¶nie, tworzone by³y pomiêdzy 1835 a 1872 rokiem. We wczesnych zbiorach Andersen powraca³ do opowie¶ci, które s³ysza³ jako dziecko, ale stopniowo zacz±³ do³±czaæ do nich w³asne. Trzeci tom opublikowany w 1837 roku zawiera³ m.in. Ma³± syrenkê i Nowe szaty cesarza.Dziêki ba¶niom takim jak Ma³a syrenka, Krzesiwo, Królewna na ziarnku grochu, Królowa ¦niegu, S³owik czy>O³owiany ¿o³nierzyk, inspirowanym wielk± tradycj± Ksiêgi tysi±ca i jednej nocy z jednej strony i Ba¶niami domowymi i dzieciêcymi Grimm z drugiej, Andersen sta³ siê znany jako ojciec nowoczesnej ba¶ni.
Jego oryginalne ba¶nie – tylko 12 ze 156 opartych jest na kulturze ludowej – ³±cz± tendencje romantyczne i realistyczne, pod nowatorsk± warstw± kolokwialnego jêzyka ukrywaj± wyrafinowany mora³ opowie¶ci. Wiele jego ba¶ni ma charakter autobiograficzny, czêsto szkicuje charaktery ludzi, którzy osi±gaj± ¿yciowe szczê¶cie po latach cierpieñ i niepowodzeñ.
W 1840 roku pozna³ swoj± ostatni± niespe³nion± mi³o¶æ, szwedzk± ¶piewaczkê operow± Jenny Lind. Andersen pozosta³ samotny do koñca ¿ycia; nigdy siê nie o¿eni³. Pomiêdzy 1840 a 1857 rokiem podró¿owa³ po Europie, Azji Mniejszej i Afryce, zapisuj±c swoje wra¿enia i przygody w ksi±¿kach podró¿niczych. Swoje wspomnienia spisa³ w wydanej w 1855 roku w autobiografii Ba¶ñ mojego ¿ycia. Poza tym jest autorem kilku powie¶ci, m.in. Tylko grajek (1837) i Piotr Szczê¶ciarz (1870). ). Umar³ 4 sierpnia 1875 roku.
W 2005 roku minê³a 200. rocznica jego urodzin.
Portrety Hansa Christiana Andersena pochodza z oficjalnej strony obchodów rocznicy urodzin pisarza: www.hca2005.com.
|